O Estatuto do Persoal Investigador Predoutoral en Formación EPIPF: incumprimentos, dúbidas e decepción.

Comunicado Conxunto da Federación de Jóvenes Investigadores e Dignidad Investigadora

O pasado venres 15 de marzo publicouse no BOE Real Decreto 103/2019, de 1 de marzo, polo que se aproba o Estatuto do Persoal Investigador Predoutoral en Formación (EPIPF). Sobra dicir que este estatuto debería ter saído en 2013, tal e como se explicita na Lei da Ciencia de 2011. Os investigadores predoutorais levabamos máis de tres anos negociando cos diferentes gobernos o desenvolvemento dun estatuto que dese por fin un marco xurídico aos contratos predoutorais e á relación laboral cos seus centros. Como entidades presentes durante o proceso de negociación vémonos na necesidade de sinalar varios aspectos que nos pareceron ambiguos e algo decepcionantes.

Para empezar, gustaríanos comezar polo propio título do estatuto. Na disposición adicional segunda da Lei da Ciencia prevese a creación do “Estatuto do Persoal Investigador en Formación” e non o “Estatuto do Persoal Investigador Predoutoral en Formación”, que é o que se aprobou no Real Decreto que nos ocupa. Aínda que semella un detalle sen importancia, este cambio deixaría fóra do estatuto a todos aqueles que non teñan un contrato predoutoral, xa que é a propia Lei da Ciencia a que crea a figura de persoal investigador predoutoral en formación especificamente para aqueles que teñan un contrato predoutoral. Desta forma, non poderán acollerse a este estatuto aqueles que realicen a súa tese doutoral sen contrato ou a aqueles aos que xa remataran un contrato predoutoral pero non conseguisen o título de doutor.

Tamén resulta sorprendente que durante o trámite de audiencia do EPIPF o Goberno apuntase na “Memoria de Análise de Impacto Normativo” que este ía afectar aos orzamentos da Administración do Estado e, agora, a disposición final cuarta do EPIPF sinale que a aplicación desa norma non suporá incremento do gasto público.  Estamos convencidos de que este cambio está relacionado coa eliminación da disposición transitoria única negociada co anterior Goberno (a cal foi publicitada nos medios de comunicación como un logro do executivo actual) tras a aprobación do documento final polo Consello de Ministros, que recoñecía como salario mínimo, común a todos os contratos predoutorais, 16.422€ anuais. No seu lugar, o salario mínimo durante os dous primeiros anos reducirase até 15.888,77€ anuais brutos, isto é, o 56% do salario de categoría correspondente ao Grupo 1 do persoal laboral da táboa salarial recollida no Convenio Único de Persoal Laboral da Administración Xeral do Estado. Isto supón unha diferenza de máis de 500€ anuais respecto do salario mínimo pactado coas asociacións e sindicatos.

Por outra banda, é de resaltar unha cláusula enigmática que apareceu da nada, posto que non estaba en ningún dos borradores emitidos pola antiga SEIDI durante a negociación: “la aplicación de la cantidad anual resultante se podrá también computar al periodo total del contrato predoctoral de cuatro años” (Art 7.3). Segundo a nota informativa emitida polo Ministerio de Ciencia o 22 de marzo de 2019, esta cláusula permite que os centros poidan prorratear o salario sumando as retribucións correspondentes a cada ano e dividíndoas entre o número de anos de duración do contrato. Desta cláusula despréndese que aqueles contratos predoutorais que se asinen por 4 anos non se beneficiarán das subas salariais que se produzan durante ese tempo nas táboas salariais da Administración Xeral do Estado. Ademais isto ten o agravante dunha menor prestación por desemprego posto que esta calcúlase en base aos 6 últimos meses cotizados.

Outra decepción é a referente ao dereito dos investigadores predoutorais á indemnización por finalización de contrato. Trátase dunha das reivindicacións centrais dos colectivos de afectados, que finalmente non foi atendida polo Goberno a pesar de formar parte do pacto para a aprobación dos Orzamentos Xerais do Estado asinado con Unidos Podemos. Isto demostra o escaso valor que dende o Goberno se dá aos pactos alcanzados a todos os niveis, e a escasa relevancia que ocupa no Goberno a dignificación da carreira investigadora.

Tampouco se modificou o artigo sobre a suspensión do cómputo do contrato en caso de abandono de funcións do director de tese, a pesar de comprometerse a isto na última reunión mantida cos representantes do Ministerio de Ciencia. Daquela acordouse que en dita situación a suspensión do cómputo do contrato tivese lugar dende a data na que se presenta a denuncia (aínda que o ditame favorable fose posterior) e non dende que se emite o ditame favorable. É máis indignante aínda ver como non se aproba esta medida que non supón para nada un incremento de custo, senón simplemente a boa vontade de querer incluíla.

Dende Dignidad Investigadora e a Federación de Jóvenes Investigadores manifestamos a nosa profunda decepción con este Estatuto. Foron seis anos de espera para a súa publicación e dous anos de negociacións tediosas, ambiguas e cheas de falsos compromisos, tanto polo anterior Goberno do PP como do actual Goberno do PSOE, que tiveron como resultado a publicación dun EPIPF que nin sequera inclúe os acordos mínimos pactados e que non nos permite aos mozos investigadores ter unhas condicións laborais dignas. Un EPIPF que simplemente fai oficial nosa precariedade.

De que nos serve un plan de rescate aos investigadores exiliados se á vez séguese perpetuando a precariedade laboral no sector do I+D+i español? Para que queremos un Ministerio de Ciencia, do que o Goberno tanto se fachenda, se este dedícase a menosprezar o acordado con colectivos e sindicatos?

A nós quédanos moi claro: moito fume e pouco lume.

Versión en castellano

Estatuto do Persoal Investigador Predoutoral en Formación (EPIPF)

No Consello de Ministros do pasado 1 de marzo de 2019 aprobábase o Estatuto do Persoal Investigador Predoutoral en Formación (EPIPF) segundo informaba o Ministerio de Ciencia, Innovación y Universidades a través da súa web. A elaboración deste estatuto iniciouse en 2017 e pasou por mans de dous gobernos ata a súa publicación no BOE o día 15 de marzo, 6 anos tarde tendo en conta que a Lei da Ciencia (2011) establecía un prazo máximo de 2 anos.

Na nota publicada na web do Ministerio podemos ver destacadas 2 cousas:

  • O EPIPF establecería un salario MÍNIMO de 16.422€.
  • Que para a súa elaboración consultaron a sindicatos e asociacións de persoal investigador.

Respecto ao primeiro punto, nada novo, pois era o que xa aparecía no último borrador publicado polo Goberno. Respecto ao último, a propia AIC mandou alegacións tanto en xuño de 2018 no período de Consulta Pública, como en setembro de 2018 na Audiencia Pública. Alegacións nas que destacaba que se nos recoñecera no propio EPIPF o dereito a indemnización por extinción de contrato, para rematar así coa ambigüidade existente. A única alegación trasladada finalmente ao texto definitivo foi o establecemento do máximo de horas de colaboración docente en 180.

No texto definitivo publicado no BOE o 15 de marzo vemos que desaparece a “Disposición transitoria única. Retribuciones” que establecía o salario mínimo en 16.422€ tal e como recolle o último borrador e a propia nota de prensa do Ministerio o 1 de marzo. Polo tanto, o actual salario MÍNIMO sae de aplicar as porcentaxes da Lei da Ciencia ao salario da categoría equivalente no convenio colectivo, e como na USC estamos tamén nun limbo, tomamos entón como referencia o salario do Grupo 1 da Administración General del Estado (28.372,40€ en 2019):

Ano de contratoRetribución mínima anual
Primeiro15.888,54 €
Segundo15.888,54 €
Terceiro17.023,44 €
Cuarto21.279,30 €

Vemos que o salario nos dous primeiros anos é inferior (533.46€ menos) ao que o Goberno facía gala e rompe así cun dos poucos acordos aos que chegara cos sindicatos.

Ademais na publicación do BOE aparece un novo punto, Artigo 7.3, que non aparecía nos borradores e que o Goberno tivo que aclarar publicando unha nota informativa o 22 de marzo. Este novo punto permite ás universidades calcular o salario para os 4 anos de contrato (collendo o salario nese momento do Grupo 1) e prorratealo ao longo de todo o contrato. É dicir, que o PIPF contratado baixo esa modalidade perdería as subas salariais que sexan de aplicación ao Grupo 1 nos anos posteriores. Noutras palabras, se en 2019 se contrata a unha persoa baixo esta modalidade, esta terá un salario durante os 4 anos de contrato de 17.519,96€, salario resultante de facer a media no cadro anterior. Se o salario do Grupo 1 da AGE sobe no segundo ano un 1.75%, outro 1.75% no terceiro ano e outro 1.75% no cuarto ano (porcentaxes ficticias baseadas na subida deste ano)… esa persoa non estará percibindo ningunha destas subidas debido á inclusión deste artigo. Certos sindicatos indican que están estudando impugnar este Artigo 7.3.

En resumo, podemos falar dun EPIPF moi insuficiente e que non recolle ningunha das nosas demandas, deixando cousas ambiguas á interpretación da entidade empregadora, como a indemnización por extinción de contrato, e que só aporta como novidade o límite máximo de 180h de colaboración docente e unha suba nas retribucións mínimas a percibir no terceiro e cuarto ano.

GdT de Contratos

Convocatoria Asemblea 20 de marzo

Convocamos, tal e como se decidiu na última asemblea ordinaria, unha nova asemblea para este mes, que terá lugar o mércores 20 de marzo ás 20:00 na Aula 8 da Facultade de Xeografía e Historia. A orde do día é a seguinte:

  1. Aprobación das actas anteriores
  2. Valoración da xornada de mobilización (GdT Mobilizacións).
  3. Reunión co Xerente  (GdT Contratos).
  4. Informe da reunión coa Vicerreitora de Organización polo PFID  (GdT Calidade). 
  5. Outros informes dos grupos de traballo.
  6. Presentación ante a asemblea do documento de actividades elaborado para o curso 2019. 
  7. Proposta de novo GdT para o uso e o fomento da lingua galega na investigación.
  8. Valoración sobre a aprobación do EPIF.
  9. Rogos e preguntas

Manifesto Concentración 28F

A Universidade de Santiago de Compostela, como tantas outras universidades do sistema español, leva anos sufrindo precariedade e recortes que repercuten negativamente non só nos dereitos laborais das persoas empregadas na universidade, senón tamén na calidade da  investigación e da docencia impartidas. Hoxe estamos aquí para reivindicar os nosos dereitos como traballadoras da USC, pero non só para iso; e dende logo non só por iso. Queremos defender unha universidade digna, unha universidade da que nos poidamos sentir orgullosas e que garanta de xeito real as condicións mínimas que os seus membros precisan para poder desenvolver unha investigación de calidade e que contribúa ao progreso da nosa sociedade. Por iso mesmo hoxe nos concentramos diante do Reitorado baixo o lema #PorUnhaUSCDigna.

O equipo de goberno non é alleo a esta situación. O Reitor Antonio López, no seu discurso no acto de apertura do curso 2018/2019, xa dixera que consideraba “da máxima relevancia e urxencia avanzar na regulación e mellora das condicións laborais do importantísimo número de traballadores contratados con cargo ao capítulo VI para atender necesidades de investigación (arredor de 1000 persoas)”. Nese sentido, tamén o Xerente, Javier Ferreira, recoñecera nunha entrevista publicada o 20 de xullo de 2018 “ter 900 persoas contratadas con cargo a proxectos de forma precaria”. Pero non só as persoas contratadas con cargo a proxectos sofren esta situación de precariedade laboral, senón que outra gran parte do persoal investigador contratado na USC se atopa actualmente sumido na mesma inxusta e indigna circunstancia.

O certo é que dende o 2016 en adiante, na USC agravouse notablemente a discriminación laboral. O 2016 foi o ano no que a USC subiu un 1% o salario a parte do seu persoal contratado de acordo ás subas salariais para empregados públicos que estaban contempladas nos orzamentos da Xunta. A este 1% sumouse outro 1% no 2017, un 1,75% no 2018 e un 2,25% no 2019. A USC deixou fóra destes incrementos salariais a parte do persoal contratado con cargo a actividades de I+D+i, en concreto, a algunhas das persoas que entraban como contratadas na USC a través de convocatorias públicas. Así é que se dan situacións tan inicuas como que, por exemplo, unha investigadora en formación contratada con financiamento do Ministerio (FPU/FPI) estea a percibir en 2019 1.006,76 € anuais menos que o salario mínimo que establece a propia Universidade para esa categoría laboral.

Pero o 2016 foi un ano negro para a investigación universitaria pública en Santiago de Compostela tamén por outro motivo: foi o ano no que a USC deixou de pagar, a algunhas persoas contratadas a cargo de convocatorias públicas, a indemnización por extinción de contrato da que antes si se facía cargo. Un dereito básico recollido no Estatuto dos Traballadores e ao que en ningún caso podemos renunciar.

A escusa dada pola USC en múltiples ocasións é que non dispón de fondos para complementar o salario que establecen como mínimo as bases de cada convocatoria. Porén, grazas aos datos proporcionados pola Secretaría Xeral de Universidades respecto ao Plan Galego de Financiamento Universitario, puidemos coñecer que, no referente ao ingresos que a USC recibe da Xunta por captación de talento investigador predoutoral, só no ano 2017 a nosa universidade ingresara máis de 1.3 millóns de euros. 1.3 millóns de euros extra, xerados pola captación desas investigadoras e deses investigadores predoutorais aos que, de maneira simultánea e paralela, se lles está a negar as subas salariais ás que teñen dereito debido a unha suposta falta de cartos. Coñecidos estes datos, vai continuar o equipo de goberno privándonos dos nosos dereitos?

Non podemos permitirnos o luxo de calar ante a presente inxustiza. Porque non é decente que unha universidade que presume de excelencia na investigación e no trato ás súas investigadoras e investigadores sexa a responsable da situación que hoxe denunciamos. Porque, como sociedade que aposta polo progreso e o coñecemento, non podemos tolerar que a universidade, máxima responsable de levar a bo porto estas aspiracións, sexa a primeira en poñerlles atrancos tratando inxustamente ao seu persoal investigador. Por todo isto:

Denunciamos a situación de precariedade que se está a vivir na Universidade de Santiago de Compostela.
Denunciamos en particular a discriminación laboral que sofre o persoal contratado mediante convocatorias públicas con cargo a actividades de I+D+i.
Así como tamén denunciamos a inacción e falta de vontade do Equipo de Goberno para acabar con esta situación de vulneración dos dereitos laborais de parte do colectivo investigador.

Denunciamos, si, pero tamén esiximos unha serie de reclamacións, porque existe a posibilidade de dar solución inmediata á discriminación á que se vén sometendo a parte do persoal investigador dende 2016 en adiante. Así:

Esiximos a aplicación dos salarios mínimos que fixa a normativa.
Esiximos a aplicación das subas salariais a todas as traballadoras por igual.
Esiximos ter garantido o dereito á indemnización por extinción de contrato, igual que as demais persoas con contrato temporal.

Hoxe estamos aquí reunidas moitas persoas de colectivos diversos pero que teñen algo en común: facer parte da comunidade universitaria da USC. A razón desta unión é moi sinxela, pero á vez de moito calado: se estamos aquí é porque todas e todos nós cremos firmemente que merecemos traballar e estudar nunha universidade máis xusta, máis transparente, máis igualitaria, máis responsable. Pedir #PorUnhaUSCDigna non é pedir por unha quimera, é poñer sobre a mesa unha realidade que permanecera silenciada por diversas causas, como poden ser a desidia, o medo, ou mesmo a ignorancia dos feitos que se ocultaban. Pero a verdade é a máis forte aliada á hora de crear un mundo mellor e máis digno, e é por iso mesmo que a verdade sempre acaba saíndo á luz. Se estamos aquí reunidas todas estas persoas é porque sabemos que un modelo universitario diferente é tan necesario como factible. Non ignoramos, xa que logo, que cando todas as pezas dun mecanismo funcionan como é debido, o sistema por completo marcha na boa dirección. Así pois, pedimos ao equipo de goberno da nosa universidade que asuma a súa responsabilidade nas melloras que lle competen e que, como tamén sabemos e demostramos, están da súa man. Porque queremos, para nós e para todas, unha USC digna.

🗣 CONCENTRACIÓN Xoves 28F #PorUnhaUSCDigna

Convócase unha concentración este xoves 28 ás 11.30 diante da Reitoría coincidindo coa celebración do Consello de Goberno.

Dende a AIC facemos un chamamento a todas as persoas investigadoras, estudantes, profesores, técnicos e demais persoal da comunidade universitaria a participar nesta concentración a prol da dignidade investigadora e docente. Contra a precarización e a discriminación laboral.

Pregamos MÁXIMA DIFUSIÓN e ASISTENCIA á concentración. Porque o noso presente é tamén o teu futuro. Porque estamos fartas de que se nos silencie. Porque a carreira investigadora non pode seguir sendo sinónimo de precariedade.

Este é un momento clave para a asemblea e a propia visibilización das nosas demandas. Levamos moito tempo traballando nisto e non desaproveitaremos esta oportunidade. Partillade con todos os vosos contactos e non esquezades as vosas camisolas negras na casa!

Traede a vosa camisola negra #PorUnhaUSCDigna!