Asemblea Aberta! A que problemas te enfrontas como investigadora?

O pasado 7 de febreiro o persoal investigador e técnico demos un exemplo de dignidade saíndo á rúa contra a precariedade. Cada vez somos máis as que nos unimos na defensa dos nosos dereitos e para asegurar unha investigación digna e democrática.

Tamén somos cada vez máis as que sabemos que, sen organización, as ideas van perdendo eficacia tras un primeiro impulso. É por iso que desde a AIC convocamos a todo o persoal de investigación de Compostela a celebrar unha Asemblea Aberta mañá mércores 16 de febreiro ás 19.30h na Aula 5 da Facultade de Historia.

Para discutirmos entre todas cales son as principais problemáticas que aínda nos afectan. Para trazar en común os próximos chanzos que a AIC debe escalar. Para dar continuidade a un movemento capaz de conquistar unha Universidade Digna.

Vémonos mércores ás 19:30h na Aula 5 de Historia.

Acude e difunde!

O que non che contaron das novas Axudas Predoutorais da Xunta (edición 2022)

Luns 7 de febreiro ás 19:30 horas na aula 5 da Facultade de Matemáticas.

Unha das principais opcións que temos as investigadoras predoutorais para conseguir financiamento nos inicios da nosa carreira investigadora en Galicia é optar ás axudas predoutorais da Xunta de Galicia, que este ano chegan cargadas de novidades.

Desde a Asemblea de Investigadoras de Compostela organizamos unha xuntanza informativa que terá lugar o vindeiro luns día 7 de febreiro ás 19:30 horas na aula 5 da Facultade de Matemáticas. Destriparemos convosco a convocatoria deste ano e trataremos de dar resposta ás cuestións que nos formuledes:

  • Cales son as novidades desta convocatoria?
  • Como funcionan os procedementos de solicitude?
  • Como son os procesos de avaliación?
  • Cantos e como son os anos de contrato?
  • Como e cando podo irme de estadía?
  • E outras dúbidas que teñades!

Se estades pensando en pedilas, non vola perdades!

Concentración pola nova Lei da Ciencia

Actualización

Despois das mobilizacións anunciadas para o día 7 de febreiro e das presións exercidas polos sindicatos nas mesas de negociación, o Ministerio de Ciencia anuncia que a nova lei incluirá a indemnización para os contratos vixentes.

De cumprir este compromiso, estariamos de celebración 🎉 Sería un triunfo histórico que viría a demostrar que xuntas podemos conseguir cambios e melloras na investigación.

Pero non podemos cantar aínda vitoria ata velo escrito, non sería a primeira vez que o texto definitivo publicado no BOE aparece con “sorpresas”. Ademais, quedan moitas cousas por mellorar. Non podemos esquecernos de que seguimos sen un calendario de convocatorias estable, sen unha carreira investigadora digna, cunhas retribucións mínimas do EPIPF vergoñentas (a base de cotización é superior ao salario!), sen un Estatuto do Persoal da Investigación que regule os nosos dereitos como traballadoras…

Por todo isto, as CONCENTRACIÓNS DO 7 DE FEBREIRO seguen en pé. Queremos SAÍR A DEFENDER A INVESTIGACIÓN QUE NOS MERECEMOS.

Manifesto

Ante a discriminación indemnizadora e a falta de ambición do anteproxecto de lei de modificación da Lei 14/2011, o próximo 7 de febreiro de 2022 concentrarémonos en diferentes partes do Estado para mostrar o noso rexeitamento ao texto actual

Tras anos de traballo por parte de asociacións, colectivos e sindicatos do sector da investigación, o dereito á indemnización por fin de contrato para o colectivo investigador pre e posdoutoral recolleuse no anteproxecto de lei presentado o pasado 18 de xaneiro. Porén, este anteproxecto unicamente recoñecía este dereito aos contratos suscritos a partir da entrada en vigor da norma, deixando fóra a miles de investigadores e investigadoras en activo. Grazas á mobilización do colectivo investigador, segundo anunciou a Ministra nos días previos a este #7F, parece que esta discriminación será proximamente subsanada. Unha decisión que, a falta de coñecer con máis detalle o redactado definitivo do texto, denota certa sensibilidade e cremos que vai na boa dirección.

Dito isto, aínda que valoramos de forma positiva algúns dos avances que introduce este anteproxecto de lei respecto ao anterior borrador, consideramos que deixa outras cuestións de urxencia sen abordar, entre elas:

  • A elaboración dun Estatuto de Persoal da Investigación que regule os seus dereitos como traballadoras/es.
  • A modificación das retribucións mínimas no Estatuto do Persoal Investigador Predoutoral en Formación (EPIPF).
  • O desenvolvemento da carreira profesional do persoal técnico e de xestión.
  • A integración de todo o persoal de investigación dentro dos convenios colectivos de referencia.
  • A reversión das externalizacións dos servizos básicos das universidades e centros de investigación (subcontratas), adoptando un modelo de contratación directa que garanta tanto o mantemento do seu persoal como o cumprimento dos dereitos laborais do mesmo.
  • A eliminación da taxa de reposición para que todo o sector poida crecer e estabilizarse.
  • O desenvolvemento dun marco claro de incorporación e carreira profesional de persoal de investigación (investigador, técnico e de xestión) no persoal do Sistema Nacional de Saúde.
  • A atención e protección aos colectivos máis vulnerables: mulleres, inmigrantes, LGTBIQ+, persoas con capacidades distintas e ás enfermidades mentais sobrevidas ante a precariedade, inseguridade laboral e/ou acoso.
  • A creación dunha Oficina de Integridade Científica estatal e independente con poderes sancionadores e vinculada á Oficina de Protección do Denunciante para protexer a súa identidade.

Por todo isto, as organizacións asinantes non aceptamos a redacción actual do anteproxecto e esiximos ao Ministerio de Ciencia que integre as reivindicacións previamente mencionadas que afectan o sector da I+D+i.

Asociacións asinantes do manifesto

Conquistando demandas históricas de cara a unha investigación democrática e con futuro

Recentemente as investigadoras vimos de lograr dúas importantes vitorias para o desenvolvemento dos primeiros chanzos da carreira investigadora. Dunha banda, acordáronse melloras de calado na convocatoria dos contratos predoutorais e posdoutorais financiados pola Xunta de Galicia. Doutra banda, a Universidade de Santiago de Compostela lanzou este curso a súa primeira convocatoria propia de contratos predoutorais. Neste caso, máis dunha vintena de contratos serán asignados en base ao mérito e capacidade das persoas candidatas e á necesidade de docentes por parte das distintas áreas de coñecemento. A importancia destas novas transcende á satisfacción inmediata das pequenas conquistas logradas. Ambas son un chanzo máis no camiño cara unha Investigación Democrática, obxectivo que aínda hoxe dista moito de ser unha realidade por dúas cuestións fundamentais.

  • En primeiro lugar, o proceso científico en calquera disciplina do saber é, ante todo, un proceso de traballo. Nel, o coñecemento preexistente é transformado a través do traballo intelectual, nun novo coñecemento. É o traballo das persoas quen aporta ao mundo novo coñecemento académico empregando a nosa capacidade para razoar. Se a busca de coñecemento é un traballo, toda persoa que se dedique á mesma debe ter algún tipo de retribución por levalo a cabo. Resulta tremendamente difícil desenvolver investigacións se non se ten certeza de como pagar o aluguer, a gasolina do coche, o acceso á cultura, etc. Ademais, en ausencia de retribucións, son as capas sociais con máis renda, así como as persoas que acceden a contratos de maneira discreccional, as que sistematicamente copan a carreira investigadora. Os criterios de mérito e capacidade aparecen nesgados. O acceso á posibilidade de investigar tórnase antidemocrático. Esta realidade obsérvase con maior crueza na investigación predoutoral, onde case o 80% dos doutoramentos na USC seguen a cursarse sen ningún tipo de axuda ou retribución salarial.
  • En segundo lugar, o proceso científico é, por definición, desinteresado de calquera outra consideración que non sexa a procura da verdade. Os descubrimentos científicos son tal con independencia de se afectan positiva ou negativamente a calquera interese particular. A política científica ensaiada nas últimas décadas ten transfigurado o sentido do interese académico, asimilándoo cada vez máis aos intereses particulares do mundo empresarial non sometidos a control democrático. Baixo o pretexto de construír unha Universidade “ao servizo da sociedade” logrouse unha investigación case exclusivamente orientada cara aqueles campos cunha aplicación máis inmediata e rendible economicamente nos mercados. Ata o momento, as convocatorias de contrato predoutorais viñeron a reforzar esta dinámica. Así, conseguen maior puntuación as persoas candidatas asociadas a grupos de investigación con maior captación de recursos. No caso galego, a adhesión aos obxectivos marcados pola Estratexia de Especialización Intelixente (RIS) opera no mesmo sentido. En suma, a decisión sobre que se investiga non é tomada en base a criterios académicos nos Consellos de Departamento, Consellos de Goberno ou espazos análogos. Pola vía dos feitos, este tipo de decisións son tomadas polas empresas sen someterse estas aos criterios académicos.

Os avances conseguidos apuntan na boa dirección. Por unha banda, esténdese o número de persoas que farán a súa tese de doutoramento cun respaldo material gracias á creación dos novos contratos predoutorais da USC e á maior duración dos contratos predoutorais da Xunta de Galicia. Aínda que de maneira insuficiente, isto debe servir para que o acceso ao doutoramento non supoña un chanzo engadido na escaleira de segregación social observada nos estudos superiores. A decisión sobre quen pode acceder á investigación vólvese desta maneira un pouco máis democrática, ao erosionarse lixeiramente o peso da renda de cada persoa á hora de desenvolver a carreira investigadora. Outras batallas neste mesmo sentido, como as relacionadas coa vivenda, a asistencia a Congresos, etc. deberán ser valoradas no futuro. Doutra banda, na convocatoria xeral de contratos da USC logrouse deixar de lado os criterios non académicos na súa asignación. A persoa candidata será valorada polo seu expediente e polo seu plan de investigación. Ademais, recibirá unha puntuación pola área de coñecemento na que se encadre o seu director de tese. Esta puntuación non virá outorgada por ningún criterio mercantil, senón por un criterio de necesidade docente. Desta maneira, a decisión sobre que se investiga na universidade tórnase un chisco máis democrática, excluíndo a elementos alleos ao coñecemento da toma de decisións.

Os pequenos pasos dados son froito do incansable esforzo persuasivo, organizado e entusiasta das persoas que loitamos por estender os dereitos das investigadoras. Somos conscientes de que estas e outras vitorias son pequenos pasos nunha longa marcha. Faise preciso loitar pola consolidación destes avances a través dunha democratización do goberno da investigación. Por iso, animámosvos unha vez máis a unirvos á AIC, como xa fixeron centos de investigadoras: cantas máis sexamos, máis forza teremos, tanto nas rúas como nas mesas de negociación.

Nunca máis unha empresa decidindo o que é ou non é academicamente relevante. Nunca máis a posición social de cada quen decidindo quen ten máis mérito e capacidade para investigar. Tales máximas son as que nos permitirán conquistar, pouco a pouco, unha Universidade Democrática e Digna.

Unha vitoria que se traduce en melloras nos contratos da Xunta!

Tras diversas reunións e contactos da AIC co SUG durante estes anos, semella que por fin as cousas están empezando a mudar. Non podemos estar máis satisfeitas de poder anunciar algunhas das novidades máis relevantes das novas convocatorias de axudas predoutorais e posdoutorais da Xunta de Galicia que atenden a algunhas das peticións da Asemblea. Esta pequena conquista, non só da AIC senón de todas as investigadoras, é unha proba de que a unión fai a forza e de que loitando xuntas temos a capacidade de conseguir unha universidade máis democrática.

Melloras na convocatoria PREDOUTORAL

Compromiso de matrícula

Elimínase a obriga de estar matriculada no doutoramento para pedir a axuda, en favor dun “compromiso de matrícula”; esta matrícula deberá estar formalizada antes de asinar o contrato. Isto posibilita que se poida solicitar a axuda estando en mestrado e tamén que ninguén se vexa forzada a matricularse nun programa de doutoramento sen saber de antemán se vai poder ter un contrato a través desta axuda predoutoral. Satisfaise así unha das demandas históricas da AIC.

Somos conscientes de que este cambio, a pesar de que cremos que é moi positivo, dá lugar a un aumento da concorrencia nesta primeira convocatoria. Consideramos necesario e solicitamos que esta situación excepcional fora compensada con algún tipo de medida puntual coma unha duplicación de prazas ou unha dobre convocatoria, mais, a pesar da nosa insistencia, non logramos que se adoptase ningunha actuación neste sentido.

Duración da axuda predoutoral

O contrato predoutoral financiado mediante unha axuda da Xunta de Galicia pasa a ter catro anos de duración, en vez de tres anos, como ata o de agora. Entra así en sintonía co máximo legal previsto no EPIPF e emula as condicións doutras convocatorias predoutorais como as FPU ou FPI. Ademais do avance que supón ter un ano máis para realizar a tese con financiamento, convén sinalar que este último ano ten unha maior retribución económica ca os anteriores, en virtude das cantidades dispostas no EPIPF.

Pago do importe da matrícula de doutoramento

A axuda levará incluído o importe da matrícula de doutoramento, como xa ocorría noutras convocatorias predoutorais como a FPU ou FPI.

Período de capacitación para a formación posdoutoral dun ano

Aquelas persoas que obteñan o título de doutor ou doutora antes do inicio do último ano de contrato poderán acceder a un novo contrato de capacitación para a formación posdoutoral cun máximo dun ano de duracion.

Docencia

Tal e como se solicitou dende a AIC, as axudas predoutorais volven ao máximo de 60 horas de docencia por ano (acumulable ata 180 horas). De novo, isto supón unha homoxeneización entre estas axudas e as FPU, FPI, así como co disposto no EPIPF. 

Estadía

A estadía financiada pola axuda predoutoral realizarase entre o 1 de xaneiro de 2024 e o 31 de outubro de 2024, un ano máis tarde que de costume; é dicir, entre algo máis dun e dous anos da sinatura do contrato. Esta circunstancia vén posibilitada polo feito de que as axudas dispoñan agora dun ano máis de duración. Este cambio proporciona unhas datas máis razoables para facer a estadía, tendo en conta que, anteriormente, resultaba obrigatorio realizala cunha marxe inferior a un ano dende a sinatura do contrato. En particular, e con relativa frecuencia, a premura forzada na data da estadía implicaba a realización da mesma nunha fase da tese aínda moi incipiente.

Melloras na convocatoria POSDOUTORAL

Estadía

No caso das axudas posdoutorais, en liña coa convocatoria anterior, posibilítase un período de estadía de entre un e dous anos, desaparecendo a obriga dunha estadía de dous anos das convocatorias anteriores á pandemia.

Medidas de cuestións relativas a xénero

Introdúcese un factor corrector que afecta aos cinco anos anteriores á obtención do título de doutora. Este factor só resulta aplicable ás situacións nas que se producise unha baixa ou permiso que poida ser debidamente acreditada e derivada de situacións de maternidade/paternidade, adopción, risco durante o embarazo ou violencia de xénero.


Así como consideramos que estas convocatorias contan con substanciais melloras con respecto ás anteriores, tamén hai novidades que consideramos que poden ser perxudiciais para os solicitantes das axudas predoutorais:

Resolución en dúas fases. Esta nova convocatoria resolverase en dúas fases. Na primeira delas seleccionaranse 306 solicitudes baseándose unicamente na nota media, agás no caso de empate, no que se podería exceder ese número. Só será na segunda fase na que se terán en conta aspectos coma o proxecto de tese, méritos académicos doutro tipo, etc. Este novo procedemento está inspirado no sistema de preselección nas axudas FPU, na cal a proporción entre axudas ofertadas e solicitudes recibidas é amplamente superior ao que sucede nas predoutorais da Xunta. Neste sentido, entendemos que esa primeira fase supón un cribado innecesario que descarta automaticamente a persoas cunha nota media máis baixa, mais que puidesen presentar proxectos de tese de alta valoración nos outros apartados.

Atraso da data de sinatura dos contratos. Anúnciase a sinatura dos contratos para o 1 de decembro, de xeito que se atrasa a data con respecto á convocatoria anterior, que se producira a finais de xuño. Dada a posibilidade de poder solicitar estas axudas durante o mestrado, asumimos a consecuencia natural, pero indesexada, de pospoñer a sinatura do contrato ata o momento de matrícula no doutoramento (mediados de outubro), mais non entendemos por que se adía máis aló (ata decembro). A maiores, a finalidade da medida da aceptación da prematrícula é que unha persoa que valore se entrar (ou non) nun programa de doutoramento saiba se vai ter unha axuda que financie a súa investigación. Entón, para que esta medida teña sentido, sería necesaria a publicación da resolución provisional das axudas antes do período de matrícula en doutoramento.

Existen tamén características herdadas doutras convocatorias que seguen a afondar en desigualdades existentes previamente e agravar as deficiencias do sistema, coma os criterios de valoración que non atenden a intereses académicos, a inexistencia dun factor de corrección por baixa por maternidade nas axudas predoutorais, a redución a 30 horas anuais de docencia nas axudas posdoutorais ou as notas medias non normalizadas segundo titulacións, entre outros.

Seguiremos pendentes e analizando polo miúdo as convocatorias.